Σχετικά άρθρα
| ΣΚΟΤΩΝΟΥΝ Τ ΑΛΟΓΑ ΟΤΑΝ ΓΕΡΑΣΟΥΝ |
 |
 |
| Συντάχθηκε απο τον/την Admin |
| Πέμπτη, 22 Ιανουάριος 2026 16:20 |
|
Σκοτώνουν τ’ άλογα όταν γεράσουν (They Shoot Horses, Don't They?) του Horace McCoy
Δραματουργία Ήταν νουβέλα, έγινε ταινία το -69 από τον Πόλλακ με μεγάλη επιτυχία κι εν τέλει και θεατρικό έργο, φέτος στην σκηνή του “Εν Αθήναις”. Τη μετάφραση και την διασκευή, ανέλαβαν ο Δημήτρης Καρατζιάς που έχει κάνει και την δραματουργική επεξεργασία κι υπογράφει την σκηνοθεσία κι ο Μάνος Αντωνιάδης ο οποίος έχει συνθέσει και την πρωτότυπη μουσική. Μετά το χρηματιστηριακό κραχ του 1929, η Αμερική πτωχεύει. Οι πολίτες που ανήκαν στη μεσαία και στην κατώτερη τάξη, λιμοκτονούν. Δεν υπάρχουν δουλειές, δεν υπάρχει διέξοδος. Νέοι άνθρωποι που δεν έχουν πια πρόσβαση σ’ επαγγελματική αποκατάσταση, βλέπουν τις ζωές τους να συντρίβονται και τα μικρά, καθημερινά όνειρα τους για μια ταπεινή αλλά ευτυχισμένη ζωή, να χάνονται. Ψάχνοντας απεγνωσμένα για διέξοδο, μπαίνουν στον κοινωνικό στίβο, έτοιμοι να ξεπουλήσουν τα πάντα για ένα κομμάτι ψωμί και μια στέγη. Όμως ακόμα και τα κορμιά τους, οι υπάρξεις τους, τα ταλέντα τους, οι δυνατότητες τους έχουν υποτιμηθεί άγρια από το χρηματιστήριο μιας κατεστραμμένης, οικονομικά χώρας. Έτσι, ελάχιστοι θα είναι οι νικητές σ’ αυτόν τον θλιβερό αγώνα για την επιβίωση, οι υπόλοιποι θα χάσουν το δικαίωμα σε μια έστω υποφερτή ζωή, θα εξαθλιωθούν και θα εξοντωθούν. Όπως, ας πούμε, γίνεται σε πολλές χώρες, ακόμα και στη δική μας και σήμερα. Οι νέοι άνθρωποι είναι υποχρεωμένοι να συμμετέχουν σ’ ένα ντέρμπι εξαντλητικό για να κερδίσουν τόσα, όσα θα τους επιτρέψουν απλά να επιβιώσουν. Κι όσοι πέσουν, είναι τελειωμένοι. Αυτό ακριβώς εκφράζει κι ο τίτλος του μυθιστορήματος παρμένος από μία φράση του νεαρού ήρωα που διηγείται την ιστορία, στα πλαίσια της ανάκρισης για τον φόνο της συναγωνίστριας του, στο μαραθώνιο χορού: Πυροβολούν άλογα; Έτσι δεν είναι; Εντελώς λάθος η μεταφορά στα Ελληνικά αφού δεν πρόκειται για την Μπαλάντα του Ναραγιάμα. Δεν σκοτώνουν, πυροβολούν. Και δεν πυροβολούν τους γέρους αλλά την νιότη, τον ανθό της νιότης που σημαίνει την ελπίδα για το αύριο, την ακμή, την εξέλιξη, το ζωντανό και υγιές κύτταρο που αντέχει, μάχεται και γονιμοποιείται. Κι αυτό είναι το δραματικό στοιχείο. Που αναπτύσσεται με πρόσχημα έναν μαραθώνιο χορού. Νέοι άνθρωποι δέχονται να συμμετέχουν για να εξασφαλίσουν μερικά σάντουιτς,να έχουν περίθαλψη και στέγη κι ίσως να τους δοθεί και μια ευκαιρία να εκμεταλλευτούν τα προσόντα τους. Και φυσικά, με απώτερο στόχο, ένα πενιχρό αλλά πολύτιμο για την επιβίωση τους, χρηματικό έπαθλο. Θα χορεύουν για μήνες προσφέροντας την εξαθλίωση τους σαν έδεσμα στους θεατές που έρχονται να τους δουν να καταρρέουν, ζωντανά, μπροστά στα μάτια τους. Όπως ας πούμε στα κάθε λογής τηλεοπτικά ριάλιτι ή ακόμα και στις αθλητικές διοργανώσεις που πια δεν έχουν σαν στόχο την ευγενή άμιλλα αλλά την συνεχή υπέρβαση των ρεκόρ με κάθε τίμημα για τους αθλητές οι οποίοι συμμετέχουν στα εξοντωτικά πια, ντέρμπι, καταστρέφοντας την υγεία τους και την ψυχοσύνθεση τους. Η δραματουργία εδώ ακολουθεί σε γενικές γραμμές το σενάριο με μια μικρή παραλλαγή, αντλημένη από το βιβλίο, που δικαιολογεί ως ένα βαθμό την απόφαση της ηρωίδας να πεθάνει αφού η αρρώστια της έτσι κι αλλιώς δεν μπορεί να θεραπευτεί χωρίς χρήματα κι οι μέρες της είναι μετρημένες. Είναι το άλογο που έπεσε, έσπασε πόδι και πια δεν χρησιμεύει. Πρέπει να πυροβοληθεί. Η αναπηρία στην ταινία ήταν καθαρά ψυχική. Η ζωή ανατράπηκε και δεν προσφέρει πια καμιά χαρά, καμιά ελπίδα, καμιά έστω και απλή απόλαυση. Μόνο θλίψη, ξεγύμνωμα και εξαθλίωση. Απ’ αυτά ξεφεύγει η ηρωίδα διαλέγοντας τη σφαίρα. Στο βιβλίο και στην δραματουργία αυτής της παράστασης, η ηρωίδα έχει έρθει με μια και μοναδική ελπίδα, να βρει τα χρήματα για να θεραπευτεί. Κι αυτή είναι που διαψεύδεται. Μικρή διαφορά αλλά σημαντική. Η ψυχική συντριβή έχει μια άλλη απήχηση ως παρελκόμενο παρακμής από την ασθένεια που αποτελεί μια ειδική περίπτωση κι όχι ένα γενικό σύμπτωμα. Και δημιουργεί και μια συναισθηματική εμπλοκή που άλλοτε είναι κι άλλοτε δεν είναι το ζητούμενο αλλά σαφώς αποτελεί κομμάτι του πρωτότυπου έργου.
Οι χαρακτήρες που ξεχωρίζουν στον μαραθώνιο χορού αποτελούν διαφορετικές πτυχές της κοινωνικής διαστρωμάτωσης. Η εκθαμβωτική, φιλόδοξη νεαρή που ονειρεύεται να γίνει σταρ, η έγκυος που ψάχνει να βρει τρόπο ώστε να εξασφαλίσει το νεογέννητο κι ο νευρικός, πεισματάρης σύζυγος της, ο απατεώνας που κρύβεται απ’ το νόμο, ο μεσήλικας πια ναύτης που εξακολουθεί να το παλεύει αφού δεν έχει άλλη διέξοδο, οι “επαγγελματίες” που κυκλοφορούν από μαραθώνιο σε μαραθώνιο, το νεαρό, όμορφο κορίτσι με τα προβλήματα υγείας, την ασήμαντη καριέρα ως ηθοποιός και το ατίθασο ταμπεραμέντο, ο νεαρός με τα μεγάλα όνειρα, που όμως δεν θα γίνει σπουδαίος σκηνοθέτης. Ο Ρόμπερτ είναι αυτός που έχει δει να σκοτώνουν το αγαπημένο του άλογο όταν έσπασε το πόδι του κι ο αφηγητής της ιστορίας αφού εν τέλει θα πυροβολήσει την Γκλόρια για να την απαλλάξει από τον εφιάλτη της ζωής, θα συλληφθεί και θα ανακριθεί. Στην δραματουργία όμως, η ανάκριση παραλείπεται κι ο Ρόμπερτ εξομολογείται κομμάτια της ζωής του, στις συνομιλίες του με την Γκλόρια. Η δραματουργία ανταποκρίνεται στις ανάγκες της παράστασης χωρίς να προδίδει το πνεύμα του βιβλίου και την λογοτεχνική του ουσία. Οι χαρακτήρες αναπτύσσονται στο μέτρο του δυνατού κι οι εξελίξεις ακολουθούν μια ροή που εξασφαλίζει και πλήρη κατανόηση της δράσης και μια δυναμική διαχείριση του ρυθμού.
Η παράσταση Ένας άθλος ήταν να κινηθούν 17 ηθοποιοί για 150 λεπτά στην μακρόστενη, μικρή σχετικά, σκηνή του θεάτρου “Εν Αθήναις” χωρίς να συμπυκνωθούν τόσο οι δράσεις που να καλύπτονται η μία από την άλλη. Ένα είδος στοιχήματος που το κέρδισε ο Καρατζιάς. Αντίθετα εκμεταλλεύτηκε τη συνθήκη για να μεταφέρει μια αίσθηση πνιγμού και ασφυξίας που εξυπηρέτησε την δραματουργία στο έπακρον. ‘Ενα άλλο εύρημα που είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον: Γίναμε όλοι το κοινό όχι μόνο της παράστασης αλλά και του μαραθώνιου. Εξαιρετικός ο παρουσιαστής, απέδωσε εύγλωττα την δυναμική του χαρακτήρα, το συνδυασμό σκληρότητας, διπλωματίας, εντυπωσιασμού και κυνισμού που φέρει ο ήρωας. Η νοσοκόμα μας προσέφερε μια εξαιρετική ερμηνεία με ερμηνευτικές εναλλαγές ανάμεσα στην άτεγκτη αυστηρότητα, τηνκούραση της ρουτίνας και την υποβόσκουσα, ψυχική αναστάτωση για τα τεκταινόμενα. Δυναμική η διαχείριση του ρυθμού, της κίνησης και των διαλόγωναλλά θα μπορούσαν οι μικρές μεταβάσεις από τη μία συνθήκη στην άλλη να είναι πιο μελετημένες στην ερμηνευτική λεπτομέρεια τους, πιο διαυγείς. Οι ηθοποιοί, αν και όχι όλοι στο σωστό ηλικιακό φάσμα, έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους κι ίσως υπερέβαλαν σε κάποιες δράσεις, εξωτερικεύοντας υπερβολικά την συγκίνηση με αποτέλεσμα να απολέσουν σε εσωτερικότητα. Η μουσική δένει εξαίσια τις δράσεις, προσφέροντας μαζί με τους φωτισμούς τις κατάλληλες ατμόσφαιρες. Το σκηνικό ευέλικτο και λειτουργικό, τα κουστούμια προσεγμένα. Οι χορογραφίες αν και εμπνευσμένες ήθελαν περισσότερη εξάσκηση από τους ηθοποιούς ή μιαν άλλη διαχείριση του χώρου. Οι ερωτικές σκηνές υπερβολικά ρεαλιστικές, συνέτειναν στο κλίμα σκληρότητας, ψυχρότητας κι εξαναγκασμού. Μια παράσταση που προσφέρει έντονες συγκινήσεις στον θεατή και δεν έχει περάσει απαρατήρητη στα θεατρικά δρώμενα της πόλης μας.
Μετάφραση, διασκευή: Δημήτρης Καρατζιάς - Μάνος Αντωνιάδης Παίζουν:Νίκος Ιωαννίδης, Γιώργος Σεϊταρίδης, Τριανταφυλλιά Ταμπαλιάκη, Ορνέλα Λούτη, Δήμητρα Κολλά, Νικόλας Μπράβος, Στέφανος Κακαβούλης, Χριστίνα Σαμπανίκου, Σωτήρης Μεντζέλος, Αντώνης Αντωνίου, Θάνος Κρομμύδας, Αγάπη Παπαθανασιάδου, Ευάγγελος Ανδρέας Εμμανουήλ, Όλγα Θανασιά, Αλεξάνδρα Γαϊδατζή, Παρασκευή Αλίρη και ηΓιάννα Σταυράκη. Θερμές ευχαριστήριες για την πολύτιμη βοήθεια τους στους: Βίκυ Σδούγκου (Βεστιάριο Gardaroba), Γιάννη Οικονομίδη (παντομίμα), Γιώργο Νικολαΐδη (κομμώσεις), Κατερίνα Καρατζιά (μακιγιάζ). “Εν Αθήναις” Ιάκχου 19 Γκάζι Τηλέφωνο: 213 0356472 Κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 20:30 ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ: • Γενική είσοδος: 18€ **Τα μειωμένα εισιτήτρια είναι διαθέσιμα μόνο από το ταμείο του θεάτρου μετά από επίδειξη σχετικού δικαιολογητικού. Χρειάζεται τηλεφωνική κράτηση. *Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΓΙΑ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ (σκληρό λεξιλόγιο, γυμνό, σκηνές βίας & σεξ) *ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ
|
