Πέρσες

του Αισχύλου

Οι Πέρσες μπαίνουν στον χώρο. Κομίζουν σε σάβανα το φως που φέρει η μνήμη στο σώμα της. Στο βάθος της σκηνής, τιτάνια πρωθιέρεια στις τελετουργίες της ύπαρξης η Άτοσσα, αγέρωχη βασίλισσα στην αρχαία της υπόσταση. Από την εποχή του νεκρού της συζύγου και τώρα στις μέρες του γιου της. Το ρίγος διαπερνά τον θεατή επί τη εμφανίσει της. Στη συνέχεια, θα εξιστορήσει το όνειρό της, το οποίο όμως είναι αδύνατο να εξηγηθεί από τους σεβάσμιους παλατιανούς, βάσει των παρελθόντων δεδομένων και των τωρινών προσδοκιών. Με την αλήθεια που την ξεπερνάει, η πραγματικότητα θα δώσει την ερμηνεία των μέχρι στιγμής ανεξιχνίαστων οιωνών. Ο Αγγελιαφόρος θα αφηγηθεί την πανωλεθρία του στρατού των Περσών του Ξέρξη από τους λιγότερους αριθμητικά Έλληνες στη ναυμαχία της Σαλαμίνας. Απαριθμεί απώλειες. Οι Περσίδες πενθούν. Οι Πέρσες θρηνούν. Τα ρή(μα)γματά τους παίρνουν τις περαιτέρω διαστάσεις τους. Θα επικαλεστούν το πνεύμα του Δαρείου, του ένδοξου πατέρα του καθοδηγητή της αδιανόητης ήττας. Ο Ξέρξης θα επιστρέψει με τα απομεινάρια των όπλων του: μία φαρέτρα με βέλη δίχως τόξο. Η αστοχία του έχει προκαλέσει ένα απείρως μεγαλύτερο πλήγμα. Η μητέρα του θα τον συνδράμει για τη συνέχεια του βίου, όπως διαμορφώνεται πλέον στα επακόλουθα της αντιμετώπισης των πρόσφατων συνεπειών, έχοντας ξεκινήσει από την αναγκαιότητα για τη διαδοχή στην εξουσία. Η Νικαίτη Κοντούρη προσέγγισε το έργο–ορόσημο του Αισχύλου με ευθύβολη (προ)οπτική στη ματιέρα των υλικών της, καίρια ευφυή ως αντιπροσωπευτική της ευαισθησίας της, η οποία αναδείχθηκε επί σκηνής στην εμψύχωση της ιδιοσυστασίας της με γόνιμο οίστρο στη διαδικασία της θεατρικής της πραγμάτωσης και με επίσης εύφορη συμβολή από όλους τους έξοχους συντελεστές. Βοηθός σκηνοθέτης, ένας εξαίρετος καλλιτέχνης του θεάτρου, ο Γιάννης Παρασκευόπουλος. Ο Γιώργος Πάτσας (συ)στήνει το παλκοσένικο της ερήμωσης εκ (του υπο)βάθρου (του). Ο Γιάννης Μετζικώφ ενδύει την (εκάστοτε) ύπαρξη σε ό,τι την στολίζει και την ακολουθεί. Ο Λευτέρης Παυλόπουλος φωτίζει το έρεβος στην εκάστοτε βασανιστική του διαδρομή.

Οι ερμηνευτές ποιούν λεπταίσθητα ήθος λόγου στη σκηνική πράξη. Ο Γιάννης Φέρτης δίνει στον Δαρείο το μέγεθος του κύρους του, με ηλεκτριστικές αποχρώσεις διακυμάνσεων στην καταλυτική (κ)όψη (συν)αισθήσεων μέσα από την καθοριστική αλήθεια (α + λήθη) του μοναδικού του λόγου. Στην αρχαιότητα οι γυναικείοι ρόλοι παίζονταν από άνδρες. Όπως και στο Καμπούκι. Η Νικαίτη Κοντούρη χρειάστηκε έναν τέτοιο ερμηνευτή για την Άτοσσα. Από τα σπάργανα της Τραγωδίας. Και αυτός είναι ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες ηθοποιούς: ο Άκης Σακελλαρίου. Αυτό που έκανε ο Σακελλαρίου στην Άτοσσα, είναι απλώς ασύλληπτο. Θα μπορούσα να το περιγράψω ως «επίτευγμα» ή «άθλο», αλλά δεν γίνεται. Είναι πέραν περιγραφής. Ως ηθοποιός και ως θεατής, του είμαι τουλάχιστον ευγνώμων για ετούτο το ανεπανάληπτο βίωμα υπόδυσης. Ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος ως Αγγελιαφόρος είναι συγκινητικός. Φέρει στα τραύματα του είναι του τις (προ)ειδ(οποι)ήσεις για τους Πέρσες. Ψηλαφίζει για πνοή. Αιωρείται στη γη μέσα στην οποία βουλιάζει την ώρα που αισθάνεται ότι την έχει χάσει κάτω από τα πόδια του. Ο Γιώργος Κολοβός πλάθει τον Ξέρξη χωρίς ιδιαίτερες εξάρσεις στις μεταπτώσεις των εκφραστικών του μέσων, που ενδεχομένως να χρειάζονταν μία περαιτέρω δουλειά, η οποία ωστόσο διαθέτει σαφώς μία αποτελεσματική αλήθεια και συνέπεια σοβαρότητας σε κάθε περίπτωση. Οι Πέρσες εδώ συνιστούν έναν Χορό υψηλού επιπέδου. Εκτός από τον εξαίσιο Κορυφαίο Βασίλη Σπυρόπουλο, όλοι τους ένας και ένας και όλοι μαζί ένα σύνολο μοναδικής σύμπνοιας έξοχων ερμηνειών: Απόλλων Δρικούδης, Δημήτρης Δρόσος, Νίκος Καπέλιος, Δημήτρης Καραβιώτης, Θανάσης Κεραμίδας, Νίκος Μαραγκόπουλος, Σπύρος Σαραφιανός, Χρίστος Στυλιανού, Νίκος Τουρνάκης, Στέλιος Τράκας, Γιάννης Χαρίσης, Κωνσταντίνος Χατζησάββας και Γιώργος Ψυχογυιός. Ο καλύτερος Χορός που έχω δει ποτέ μου. Με αντίστοιχα παλλόμενο μέτρο στιβαρής λιτότητας, η Λαμπρινή Αγγελίδου, η Μομώ Βλάχου και η Κλειώ–Δανάη Οθωναίου ως Νύφες του Πένθους. Η Νικαίτη Κοντούρη, προσφέροντας με γενναιοδωρία καρπούς εμπνευσμένου μόχθου στη σύνθεση των συγχορδιών μίας από τις σημαντικότερες παραστάσεις Τραγωδίας των τελευταίων χρόνων, ενορχήστρωσε μία συνταρακτική εμπειρία Θεάτρου.

Μετάφραση: Πάνος Μουλλάς
Σκηνοθεσία: Νικαίτη Κοντούρη
Σκηνικά: Γιώργος Πάτσας
Κοστούμια: Γιάννης Μετζικώφ
Μουσική: Σοφία Καμαγιάννη
Χορογραφία: Κώστας Γεράρδος
Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος
Δραματουργική ανάλυση: Λεωνίδας Παπαδόπουλος
Μουσική διδασκαλία: Νίκος Βουδούρης
Βοηθός Σκηνοθέτης: Γιάννης Παρασκευόπουλος

Βοηθός σκηνογράφου: Δανάη Πανά
Βοηθός ενδυματολόγου: Ήρις Τσαγκαλίδου
Βοηθός χορογράφου: Δέσποινα Κέη
Οργάνωση παραγωγής: Πέτρος Κοκόζης

Πρωταγωνιστούν: Γιάννης Φέρτης (Δαρείος), Άκης Σακελλαρίου (Άτοσσα), Λάζαρος Γεωργακόπουλος (Αγγελιαφόρος), Γιώργος Κολοβός (Ξέρξης).

Χορός
Κορυφαίος: Βασίλης Σπυρόπουλος
Κορυφαίοι–Χορός: Απόλλων Δρικούδης, Δημήτρης Δρόσος, Νίκος Καπέλιος, Δημήτρης Καραβιώτης, Θανάσης Κεραμίδας, Νίκος Μαραγκόπουλος, Σπύρος Σαραφιανός, Χρίστος Στυλιανού, Νίκος Τουρνάκης, Στέλιος Τράκας, Γιάννης Χαρίσης, Κωνσταντίνος Χατζησάββας, Γιώργος Ψυχογυιός.

«Νύφες του πένθους»:
Λαμπρινή Αγγελίδου, Μομώ Βλάχου, Κλειώ–Δανάη Οθωναίου

Τσέλο: Θοδωρής Παπαδημητρίου

Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος

Σημείωση: Η παράσταση είναι σε περιοδεία από τις 16 Ιουλίου

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΛΟΙΠΗΣ ΠΕΡΙΟΔΕΙΑΣ:

Σεπτέμβριος:

1/9 – Νέα Σμύρνη, Άλσος Νέας Σμύρνης
3/9 – Λάρισα, Κηποθέατρο «Αλκαζάρ»
5/9 – Ιωάννινα, Υπαίθριο Θέατρο «Φρόντζος»
12 & 13/9 – Θεσσαλονίκη, Θέατρο Δάσους