Πισίνα (νερό;)
του Mark Ravenhill

"Ποιον εκμεταλλεύτηκες για να πετύχεις το σκοπό σου;
Πόσο «έντεχνα» ζεις τη ζωή σου;
Ένιωσες ποτέ τη μέρα σου να είναι λουσμένη με νόημα;
Πόσο ζωντανός νιώθεις όταν ο άλλος πονά;"

Το έργο Πισίνα (νερό;) του Mark Ravenhill, ενός των κυρίων εκπροσώπων του in-yer-face- theatre και συγγραφέα αρκετών θεατρικών επιτυχιών όπως τα «Shopping and Fucking», «Τολμηρές Πολαρόιντ», «Shoot/Get» και «Treasure/Repeat», είδαμε φέτος στο 104 σε σκηνοθεσία του Μιχάλη Παλίλη.

Ο συγγραφέας που καινοτομεί σε βάθος δίνοντας ταυτόχρονα μια σαφή εικόνα του σύγχρονου αστικού τοπίου έχει ανακαλύψει και χειρίζεται άριστα μια γλώσσα ταυτόχρονα ποιητική και ρεαλιστική, άμεση, άγρια και κυριολεκτική, γεμάτη σαφήνεια και μαζί βαθιά συμβολική. Στο έργο του αυτό τα πρόσωπα δεν προσδιορίζονται ούτε ως αριθμός ούτε ως χαρακτήρες παρά μόνο σαν γράμματα αλλά οι σχέσεις τους είναι μελετημένες άριστα κι έτσι εκδηλώνονται και ως αυτοτελή πρόσωπα κι ως συμπαγές σύνολο με έναν έντεχνο, ευφυή τρόπο. Οι εσωτερικοί ρυθμοί προσφέρονται για εναλλαγές από το γοργό στο αργό και για μια γενικότερη διαχείριση του λόγου μέσα από τις συστροφές και τις επεκτάσεις του. Το χιούμορ κι ο σαρκασμός ανατρέπουν τις σαθρές συνομωσίες αποκαλύπτοντας την υπόσταση ενός τέρατος με πολλά κεφάλια, μιας τρομακτικής Λερναίας Ύδρας δημιουργημένης από τον άνθρωπο για να υπονομεύσει την ανθρωπότητα.
Σε πρώτη ανάγνωση μπορεί να διακρίνει κανείς την διάσταση ανάμεσα σε μια ομάδα ανθρώπων και τον έναν από αυτούς που κατάφερε να ξεχωρίσει και να απογειώσει το επαγγελματικό, οικονομικό και κοινωνικό του επίπεδο διαχωρίζοντας την θέση του από τους υπόλοιπους. Μια διάσημη καλλιτέχνης καλεί την παρέα των άσημων φίλων της επίσης καλλιτεχνών στην πολυτελή της βίλλα η οποία διαθέτει και πισίνα. Αντιμέτωποι με το αντίπαλο δέος τους οι καλλιτέχνες-πρώην φίλοι γίνονται ακόμα και εχθρικοί απέναντι στο πρόσωπο που έχει επιτύχει όλα όσα αυτοί επιθυμούσαν, θεωρώντας την άνοδό του, προδοσία. Πίσω όμως από αυτή την πρώτη σύρραξη κρύβεται ένα πλήθος διαφορετικών συμβάντων και συναισθημάτων που εικονογραφούν μια εποχή κι ένα κόσμο σε βαθιά εσωτερική φθορά και παρακμή. Κυρίαρχος ο φόβος που ξεκινώντας από τον αθέμιτο ανταγωνισμό τρυπώνει στα κατάβαθα της ύπαρξης για να ανακαλύψει εκεί τον εφιάλτη του θανάτου. Σε μια αρένα όπου το ένα «εγώ» αντιμάχεται το άλλο, ο θάνατος είναι μια πολύ δύσκολη υπόθεση και ταυτόχρονα μια καθημερινή συνήθεια. Η ομάδα συρρικνώνεται μόνο από φόβο ή πανικό, από κοινό μίσος ή ζήλεια, δεν υπάρχουν οι όροι εκείνοι που θα μπορέσουν να προσφέρουν μια ουσιαστική δίοδο επικοινωνίας ώστε να δημιουργηθεί ένα υγιές σύνολο. Ο θάνατος είναι των κορμιών αλλά και των συναισθημάτων. Η αγάπη πεθαίνει, η συμπόνια πεθαίνει, η κατανόηση πεθαίνει, η κάθε ηθική σύμβαση καταλύεται, ακόμα και το ταλέντο είναι νεκρό, παράγει μια ασήμαντη, νεκρή τέχνη. Τη θέση τους παίρνουν ο διαρκής ανταγωνισμός, η φιλοδοξία δίχως όρια, η σκοπιμότητα, η υποκρισία, ο φθόνος. Το καλό και το κακό δεν αναγνωρίζονται εδώ γιατί το αδηφάγο «εγώ» έχει καταλύσει την ταυτότητα της ύπαρξης, το σκοτεινό και το φωτεινό της περιεχόμενο. Η γιορτή δεν είναι γιορτή είναι ατύχημα και καταλήγει σε ατύχημα. Η πισίνα υπόσχεται νερό και μαζί υπόσχεται μήτρα, ηδονή, υποσυνείδητη λύτρωση, προστασία, απελευθέρωση. Όμως η πισίνα αυτή δεν είναι παρά το έπαθλο μιας σαθρής επιτυχίας, μιας ανέλιξης χωρίς περιεχόμενο. Η πισίνα δεν έχει περιεχόμενο. Πισίνα ναι. Όχι νερό. Πρόκειται για το σχήμα της λύτρωσης άδειο από το περιεχόμενό της. Πρόκειται για το σχήμα μιας ανθρώπινης προσδοκίας, χωρίς την υγρή της επιβεβαίωση. Η πισίνα είναι παγίδα και θα γίνει η αρένα για πράξεις υπνοβατικές, τρομακτικές, χωρίς την παραμικρή συναίσθηση, για πράξεις ανθρώπινης ζούγκλας που θα οδηγήσουν και το σύνολο και τη μονάδα στο απόλυτο χάος. Το ιδιοφυές αυτό έργο δεν εικονογραφεί, αποκαλύπτει και το τρομακτικό του περιεχόμενο μιλάει για την κρίση μας, την πραγματική μας κρίση. Την διεθνή αλλά και την Ελληνική κρίση. Ο συγγραφέας είναι αιχμηρός αλλά μελαγχολικός διαπιστώνοντας μια ρήξη που θα ανοίξει ένα πλήθος ρωγμών προκαλώντας έτσι ένα τέλος εποχής. Ο συγγραφέας ανιχνεύει την πτώση μας μέσα από τα συμπτώματα αλλά και μέσα από τις αιτίες. Η πανάρχαια, τραγική ύβρις είναι εδώ παρούσα. Η κούφια αλαζονεία που οδηγεί στην τρέλα (άτη) παίρνει το σχήμα μιας πισίνας στερημένης από νερό. Το χάσμα δεν μπορεί να γεφυρωθεί κι έτσι γίνεται θανατηφόρο (Νέμεσις) έστω κι αν «παριστάνει» πως είναι το βραβείο της ευμάρειας.

Ο ταλαντούχος σκηνοθέτης έχει κατανοήσει το έργο σε βάθος και τοποθετεί από την αρχή τους ήρωες-ηθοποιούς στο έδαφος, κυριολεκτικά στον πυθμένα της άδειας πισίνας. Αναγνωρίζει το τραύμα τους και τους οδηγεί κατευθείαν στο στόχο μέσα από μια εξαίρετη απόδοση του κειμένου με μουσικούς όρους και με αιχμές που προδίδουν τα χάη. Σε ένα σκηνικό τοπίο εξαιρετικής εικαστικής ποιότητας τα τέσσερα πρόσωπα που ανέλαβαν να ερμηνεύσουν το έργο, κινούνται άλλοτε μοναχικά κι άλλοτε σε όγκους καρκινικούς, μιλώντας για τον κόσμο τους και για τις ψυχές τους με αφοπλιστική σκληρότητα, με διπρόσωπη αμεριμνησία, με μια σχεδόν υπνωτιστική άγνοια των πραγματικών κινήτρων τους. Ο τρόπος που εκφέρουν τον λόγο αποκαλύπτει την γυμνότητα των παρουσιών τους, την αφόρητη μοναξιά τους, την ανικανότητά τους να συνυπάρξουν. Η σκηνοθετική οπτική απογυμνωμένη από εφέ και διεισδυτική ορίζει το απόλυτο τοπίο μοναξιάς, την σχεδόν μεθυστική πτώση στο κενό, την σπαρακτική αλλά και οριστική κάθοδο στην κόλαση. Οι ρυθμοί ακολουθούν με συνέπεια τις παλινδρομήσεις της δραματουργίας κι οι φωνητικές εναλλαγές ορίζουν πριν καν συμβούν τις αλλεπάλληλες εσωτερικές συντριβές στον άδειο πυθμένα του χαμένου παράδεισου. Οι τέσσερις ηθοποιοί ανέδειξαν και τον λόγο και την σκηνοθετική οπτική με συνέπεια, υποκριτική και κινησιολογική επάρκεια, μετρημένες δόσεις συναισθήματος και σαρκασμού. Όρισαν το άνυδρο τοπίο ερμηνευτικά χωρίς να επιχειρήσουν να το σχολιάσουν εξωτερικά αλλά υπονομεύοντας τους ρόλους εσωτερικά μέσα από τους φωνητικούς τους συνδυασμούς και τις εξαιρετικά χορογραφημένες δράσεις τους. Η μετάφραση, ακριβής, ζωντανή, πάλλουσα, με καθαρή αίσθηση του ρυθμού προσφέρει στην παράσταση την δυνατότητα να εκμεταλλευτεί όλες τις δυνατότητες της δραματουργίας. Εξαιρετικοί οι φωτισμοί κι η εμπνευσμένη σκηνογραφία που δημιουργεί έναν «διπλό» σκηνικό χώρο για την πλήρη οπτική απόδοση των συμβολικών αποχρώσεων. Μια παράσταση που ερεθίζει το νου και το συναίσθημα ενώ ταυτόχρονα βουτάει αμείλικτη στο συλλογικό ασυνείδητο προκαλώντας εκρήξεις επίγνωσης εξαιρετικά ωφέλιμες.
Απλά μην την χάσετε…

  
Μετάφραση : Δάφνη Λαρούνη
Σκηνοθεσία : Μιχάλης Παλίλης
Σκηνικό: Κωνσταντίνος Ζαμάνης
Σχεδιασμός φωτισμού: Ντίνος Νικολάου
Κίνηση/χορογραφία: Μαρίζα Τσίγκα
Παίζουν (αλφαβητικά): Αιμιλία Βασιλακάκη
Μάνος Κανναβός
Ντέπυ Πάγκα
Βάσια Πασπάλη
Κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 9.00 μμ

Γενική είσοδος: 12 ευρώ μειωμένο: 8 ευρώ
Θέατρο 104
Ευμολπιδών 41
Γκάζι
Τηλέφωνα: 210 3455020   Κιν. 694 0290312

Μετρό Το 104 βρίσκεται σε απόσταση 300 μέτρων
από το σταθμό «Κεραμεικός»,
http://www.ametro.gr

Λεωφορεία Γραμμές 026, 027, 813, 836, 856, 865, Α16
Στάση “Σίδερα” (επί της Ιεράς Οδού)
http://www.oasa.gr
Χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων Στην οδό Τριπτολέμου βρίσκονται
δύο κλειστά parking σε απόσταση
50 μέτρων από το 104 και στην οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου ένα κλειστό
πάρκινγκ σε απόσταση 80 μέτρων.
Η χρέωση είναι 5 ευρώ.

Άτομα με ειδικές ανάγκες
Παρακαλούμε, να μας ενημερώνετε σχετικά κατά την κράτηση ή την αγορά των εισιτηρίων σας.
Οι χώροι Open Space, Black Box και το φουαγιέ είναι προσβάσιμοι σε άτομα με κινητικές δυσκολίες. Η πρόσβαση στην Κεντρική Σκηνή και το Lab+ γίνεται μόνο από τις σκάλες.