Σωτηρία με λένε

της Σοφίας Αδαμίδου

Λίγες ώρες πριν από τη σοβαρή επέμβαση που είχε ως αποτέλεσμα να χάσει τη φωνή της, η μεγάλη λαϊκή ερμηνεύτρια δεν σταματά να μιλά για την πολυτάραχη ζωή της: τα πρώτα χρόνια στη Χαλκίδα, η αναχώρηση για την Αθήνα μια μέρα μετά το ξέσπασμα του ελληνοϊταλικού πολέμου, η συνεργασία με τον Τσιτσάνη…
Η σκληρότητα μπερδεύεται με την ευαισθησία, το παρόν με το παρελθόν, η αγάπη με το μίσος, αποκαλύπτοντας μια εκρηκτική προσωπικότητα που δεν χάνει, ούτε μια στιγμή, το χιούμορ και το πάθος της για τη ζωή.

Το Κ.Θ.Β.Ε. στο μικρό θέατρο της Μονής  Λαζαριστών  ανέβασε το εξαιρετικό αυτό έργο   από τις  δεκαοκτώ  Δεκέμβρη του περασμένου χρόνου - κι  ο κόσμος συρρέει  τα  βράδια, ξεχνά τα δικά του, μπλέκεται στο  νήμα  της  ζωής της Μπέλλου,  έτσι όπως δεξιοτεχνικά το υφαίνει η  σπουδαία  Έφη  Σταμούλη  πάνω στο «πατρόν» που έκοψε, έραψε, ταίριασε, σχεδίασε με  μαεστρία η   σκηνοθέτις  Χριστίνα  Χατζηβασιλείου.

  Αυτό που συντελείται  στη  σκηνή του θεάτρου  στα 80 λεπτά  που διαρκεί  η παράσταση είναι μέθεξη, δηλαδή  ψυχική συνάντηση, επαφή, επικοινωνία. Είναι ένα ταξίδι-δώρο στα χρόνια του ρεμπέτικου, του Τσιτσάνη,  στην  Ελλάδα της  προσφυγιάς, της  Κατοχής, του  περιθωρίου, της φτωχολογιάς, της ανέχειας, των υπογείων, των φυλακών, των απαγορεύσεων,  των απαρηγόρητων  γενεών  αλλά και  της  χαραυγής του εκσυγχρονισμού, μέσα από τα παραληρήματα  της  εμβληματικής  τραγουδίστριας που υπήρξε σύμβολο ανεξαρτησίας  και  γυναίκα  αχαλίνωτων  παθών, της  Σωτηρίας  Μπέλλου.

Σε μια πλήρη αίθουσα , απομονώθηκα, βυθίστηκα  στην Ελλάδα που δεν πρόλαβα να  γνωρίσω   εκ του σύνεγγυς, έγινα  συνιστώσα της  εποχής  εκείνης,  έγινα δεκανίκι στα  δυο βήματα  μπροστά και δυο πίσω  της Σωτηρίας.  Τι κόσμος συμπυκνωμένος  σ’ ένα μέτρο  και  κάτι  ψιλά, τι  ταραχές  συμμαζωμένες  σε μια  ψυχή ασυμβίβαστη, γενναία  μα και ανάποδη,  τι  χείμαρρος  ανθρώπινων  δυνάμεων  και αδυναμιών σ΄ έναν και μόνο  χαρακτήρα, αυτόν  μιας  γυναίκας-  εικόνας αναρχισμού, χωρίς η ίδια να γνωρίζει  έννοιες  του είδους και χωρίς ποτέ ν’ αναλύσει φιλοσοφικές θεωρίες. 
  «Σωτηρία με λένε»  διόρθωνε διαρκώς  τη  νοσοκόμα που της μιλούσε στον πληθυντικό, κάθε που έμπαινε στο δωμάτιο.

Αυτό το δωμάτιο του νοσοκομείου που ήταν και το μοναδικό σκηνικό.  Εξαιρετική δουλειά της  Όλγας Χατζηιακώβου.  Τόσα, όσα χρειάζονταν, όσα ήθελε, όσα έπρεπε.  Ορός και καντηλέρι. Τσάντα και μια κούκλα. Κιθάρα και κασετόφωνο. Και η Σωτηρία. Να ολοφύρεται, να σωπαίνει, να καταριέται, να βλαστημά  και να σταυροκοπιέται απότομα, να ανεβαίνει στην  κορυφή, στον θρόνο του «βασιλείου» της  και , αίφνης,  να κατρακυλά στο πάτωμα, να σέρνεται  αδύναμη κι ανήμπορη  να δεχτεί την κατάντια της. Παραληρήματα δίχως ειρμό και  συνοχή, άχρονα κι ασύνδετα, μα  κι αναλαμπές λογικής. Συμπεριφορές άλλοτε  ενσυνείδητες  κι άλλοτε ανισόρροπες.  Διακυμάνσεις απίστευτης ενέργειας  και βάλσαμο το τραγούδι.  
   Α, το τραγούδι της  Σωτηρίας  Μπέλλου!  Ευφορία. «Τα σπίτια είναι χαμηλά» στο κασετόφωνο, η  «Σωτηρία» βουβή στο κρεβάτι της  να μας κοιτά με  ικανοποίηση  καθώς όλοι, μικροί - μεγάλοι, τραγουδούσαμε και μερικοί σκούπιζαν τα δάκρυά  τους δίχως  ντροπή. Εκείνη ήταν «αητός   χωρίς  φτερά». Κλεισμένη σε τέσσερις  τοίχους, συντροφιά  με τους εφιάλτες της, δίχως  φωνή, δίχως  φίλους,  δίχως  οικογένεια. Η  νοσοκόμα απέμεινε ο μόνος της ακροατής. Κι ο κυματοθραύστης της. Κι ο εξομολόγος της. Κι  η  παρέα της  κι ο δυνάστης  της  και ο τελευταίος  της σύντροφος. Δίπλα της  ως το τέλος  που έσβησε το «φως». Πολύ καλή η  Ειρήνη Μουρελάτου στον ρόλο. Χαμηλών τόνων, συγκαταβατική και ποτέ άγρια.  Έδειχνε σαφέστατα  την κατανόηση  αλλά και την αγάπη που της ενέπνευσε  αυτό το αγρίμι που κουράριζε έναν χρόνο στο ίδιο δωμάτιο του νοσοκομείου «Σωτηρία».

  Η Σοφία Αδαμίδου κατάφερε να συγκεντρώσει σε ένα κείμενο - απολογισμό, τον πολυδιάστατο χαρακτήρα της μεγάλης ρεμπέτισσας, της  ιδιαίτερης  προσωπικότητας Σωτηρίας  Μπέλλου.  Δεν προσπάθησε να τυλίξει τις φράσεις με φιλολογικές  περικοκλάδες και πολύ καλά έκαμε. Άφησε το έργο να κυλήσει αυθεντικό κι αληθινό κι όμορφο κι αιχμηρό, να μπαίνει κατευθείαν στην ψυχή η κάθε του λέξη. Η σκηνοθέτις  το αξιοποίησε  διασκευάζοντάς   το με σεβασμό  μεν, ζηλευτή  θεατρικότητα  δε.

  Αξιοθαύμαστα  ευρήματα, όπως τα γαρίφαλα στην «πίστα», τα καθίσματα στον διάδρομο  του νοσοκομείου  ή  η σφαίρα  φωτός  στην αγκαλιά  και επιτέλους, ορθή   χρήση  μικροφώνου  στη σκηνή, που τόσο μόδα  έγινε στις σύγχρονες  σκηνοθετικές  «ματιές».
  Το μεγάλο μπράβο, δικαιωματικά στην υπέροχη Σωτηρία - Έφη Σταμούλη. Τι σπουδαία ηθοποιός. Τι ερμηνεία συγκλονιστική.  Δεν έπαιξε τη Μπέλλου, ήταν η Μπέλλου. Κίνηση, στάση, ύφος, μούτες, φωνή, στιλιζάρισμα, τα πάντα της  ρεμπέτισσας Σωτηρίας  επάνω της και μέσα  της. Βίωσε την πολυτάραχη περιπέτεια της ηρωίδας με ένταση και ορμή και πάθος που το πέρασε στους θεατές από την είσοδό τους ακόμη. Όταν καθόταν  στο κρεβάτι  γερμένη στο πλάι  με  τα  πόδια κάτω  και το βλέμμα καταγής. Αυτή η ερμηνεία είναι μάθημα υποκριτικής  τέχνης. Η  Έφη Σταμούλη  μεγαλουργεί . Καθηλώνει. Συγκινεί  βαθιά και διδάσκει  ποιότητα, ήθος, τέχνη.

 Μη χάσετε αυτήν την παράσταση. Είναι σπάνια ευκαιρία εκτόνωσης. Βγήκα από την αίθουσα  έμπλεος  συναισθημάτων. Μεγάλο κέρδος.

Σκηνοθεσία - δραματουργική επεξεργασία: Χριστίνα Χατζηβασιλείου
Σκηνικά - Κοστούμια: Όλγα Χατζηιακώβου

Προσαρμογή σκηνικού στο Θέατρο του Νέου Κόσμου: Μαρία Καραδελόγλου
Σχεδιασμός φωτισμών - Βοηθός σκηνοθέτη: Μαρία Λαζαρίδου
Μουσική επιμέλεια: Χριστίνα Χατζηβασιλείου
Ηχητική επιμέλεια: Γιάννης Πειραλής
Φωτογραφίες: Τάσος Θώμογλου
Οργάνωση παραγωγής: Marleen Verschuuren

Έφη Σταμούλη: Σωτήρια Μπέλλου

Έλλη Χατζεϊπίδου: Νοσοκόμα

Μετά την επιτυχία που είχε στην Θεσσαλονίκη, η παράσταση θα έρθει και στην Αθήνα από τις 14 Δεκεμβρίου.

Θέατρο του Νέου Κόσμου
Αντισθένους 7 & Θαρύπου

Νέος Κόσμος

(Στάση μετρό: Συγγρού-Φιξ)
Τηλέφωνο: 210-9212900

 Κάθε Τετάρτη στις 18:30, Παρασκευή στις 21:15, Σάββατο στις 18:30 και Κυριακή στις 21:30

Μέχρι τις 20 Ιανουαρίου 2019

Διάρκεια: 70'

Εισιτήρια: Τετάρτη-Παρασκευή Κανονικό 15€ Μειωμένο 12€ Σάββατο-Κυριακή Κανονικό 18€ Μειωμένο 15€